paragraf1
 
Często w dyskusjach na tematy branżowe pojawia się zagadnienie dotyczące statusu funkcjonariusza publicznego. Kto go ma, kto go nie ma, dlaczego i co się z tym wiąże. Przeważnie jednak gołym okiem widać niezrozumienie przedmiotowej sprawy, co powoduje, że wyrastają na ten temat różne mity, dlatego postanowiłem ją nieco naprostować.
 

Status funkcjonariusza publicznego 

Otóż w polskim prawie nie występuje takie pojęcie jak „status funkcjonariusza publicznego” i siłą rzeczy nie jest tak (jak to niektórzy twierdzą), że osobom posiadającym status funkcjonariusza publicznego przysługują jakieś szczególne prawa, czy z jakichkolwiek praw są te osoby wykluczone. Nawet czytałem taką teorię, że osoba posiadająca status funkcjonariusza publicznego ma prawo do wcześniejszej emerytury, co mnie szczególnie rozbawiło.
 

Pojęcie funkcjonariusza publicznego

Przede wszystkim pojęcie „funkcjonariusz publiczny” wywodzi się z Kodeksu karnego i tylko w zakresie karnoprawnym ma ono zastosowanie. Ustawodawca tworząc kk dostrzegł pewną grupę osób, której ze względu na ich szczególną rolę w społeczeństwie postanowił nadać:
- szczególną ochronę prawną,
- szczególną odpowiedzialność karną
A wynika to głównie z ich roli, którą w społeczeństwie odgrywają z racji wykonywanego zawodu. Szczególna ochrona prawna jest im potrzebna albo ze względu na szczególne zagrożenia związane z wykonywaniem zawodu, albo ze względu na fakt, że aby ten zawód skutecznie wykonywać, konieczny jest społeczny szacunek dla pełnionej funkcji. Natomiast szczególna odpowiedzialność karna wynika z posiadanych uprawnień, których wykonywanie ma wpływ na osoby trzecie lub na działalność instytucji publicznych. Głównie dotyczy to nadużycia lub przekroczenia nadanych ustawą uprawnień, niedopełnienia obowiązków, a także czynów o charakterze korupcyjnym. Katalog tych czynów (zarówno tych, których dopuścić się może funkcjonariusz publiczny, jak i tych, przed którymi funkcjonariusz publiczny posiada szczególną ochronę prawną) określa rozdział XXIX kk.
 

Katalog funkcjonariuszy publicznych 

Katalog osób, których z założenia dotyczy rozdział XXIX kk, jest określony w art. 115 § 13 kk.
 
§ 13. Funkcjonariuszem publicznym jest:
1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej,
2. poseł, senator, radny,
3. poseł do Parlamentu Europejskiego,
4. sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy,
5. osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych,
6. osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe,
7. osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej,
8. funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej,
9. osoba pełniąca czynną służbę wojskową,
10. pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe.
 
 

Ochrona prawna funkcjonariusza publicznego

Jednak jest także pewna grupa osób, którym ustawodawca nadał jedynie szczególną ochronę prawną nie dostrzegając konieczności nadania im także szczególnej odpowiedzialności karnej. I niekoniecznie ta szczególna ochrona prawna związana jest z wykonywaniem szczególnego zawodu. Takimi osobami są np.:
 
- pracownik ochrony wykonujący zadania ochrony na obszarach lub w obiektach podlegających obowiązkowej ochronie (art. 42. Ustawy o Ochronie Osób i Mienia)
 
Art. 42. Pracownik ochrony podczas wykonywania zadań ochrony obszarów, obiektów i urządzeń podlegających obowiązkowej ochronie korzysta z ochrony prawnej przewidzianej w kodeksie karnym dla funkcjonariuszy publicznych.,
 
- nauczyciel (art. 63 Karty Nauczyciela)
 
Art. 63. 1. Nauczyciel, podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.8)).
 
2. Organ prowadzący szkołę i dyrektor szkoły są obowiązani z urzędu występować w obronie nauczyciela, gdy ustalone dla nauczyciela uprawnienia zostaną naruszone.,
 
itp. ale także:
 
- osoba, która w obronie koniecznej odpiera bezprawny zamach na jakiekolwiek cudze dobro chronione prawem chroniąc bezpieczeństwo lub porządek publiczny (art. 231b kk)
 
Art. 231b. § 1. Osoba, która w obronie koniecznej odpiera zamach na
jakiekolwiek cudze dobro chronione prawem, chroniąc bezpieczeństwo lub porządek
publiczny, korzysta z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy
publicznych.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli czyn sprawcy zamachu skierowany
przeciwko osobie odpierającej zamach godzi wyłącznie w cześć lub godność tej
osoby.
 
- osoba udzielająca pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy lub wykonująca medyczne czynności ratunkowe (art. 5. Ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym)
 
Art. 5. 1. Osoba udzielająca pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej
pomocy oraz podejmująca medyczne czynności ratunkowe korzysta z ochrony
przewidzianej w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88,
poz. 553, z późn. zm.1)) dla funkcjonariuszy publicznych.
2. Osoba, o której mowa w ust. 1, może poświęcić dobra osobiste innej osoby,
inne niż życie lub zdrowie, a także dobra majątkowe w zakresie, w jakim jest to
niezbędne dla ratowania życia lub zdrowia osoby znajdującej się w stanie nagłego
zagrożenia zdrowotnego.
 
M.in. takim osobom przysługuje szczególna ochrona prawna przewidziana dla funkcjonariuszy publicznych.
 

Pracownik ochrony, a funkcjonariusz publiczny

Jak nie trudno zauważyć, przysługuje ona praktycznie w każdym przypadku interweniującego pracownika ochrony, a na obiektach i obszarach podlegających obowiązkowej ochronie, także nieinterweniującego. Teoretycznie nie ciąży na nich natomiast szczególna odpowiedzialność karna opisana w rozdziale XXIX kk. Ale pracownik ochrony ma określony przepis w UoOOiM (art. 50.), według którego ponosi szczególną odpowiedzialność karną za niedopełnienie obowiązków lub przekroczenie uprawnień.
 
Art. 50. Pracownik ochrony, który przy wykonywaniu zadań przekroczył upoważnienia lub nie dopełnił obowiązku, naruszając w ten sposób dobro osobiste człowieka, podlega karze pozbawienia wolności do lat 5.
Przepis ten jest analogiczny do art. 231 kk, który reguluje odpowiedzialność karną funkcjonariuszy publicznych za przekroczenie uprawnień, lub niedopełnienie obowiązków.
 
Art. 231. § 1. Funkcjonariusz publiczny, który, przekraczając swoje
uprawnienia lub nie dopełniając obowiązków, działa na szkodę interesu publicznego
lub prywatnego,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
§ 2. Jeżeli sprawca dopuszcza się czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia
korzyści majątkowej lub osobistej,
podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 działa nieumyślnie i wyrządza
istotną szkodę,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do
lat 2.
§ 4. Przepisu § 2 nie stosuje się, jeżeli czyn wyczerpuje znamiona czynu
zabronionego określonego w art. 228.
 
Nie oznacza to jednak, że pracownik ochrony nie może z tego artykułu odpowiadać. Szczególnie kiedy jest osobą odpowiedzialną za ochronę bezpieczeństwa publicznego, czym wpisuje się w art. 115 § 13 pkt 8. kk. Ponieważ art. 231. kk różni się nieco od art. 50. UoOOiM (o tych różnicach innym razem), w takiej sytuacji Prokuratura ma wybór między tymi dwoma przepisami. Osobiście znam 2 przypadki, kiedy postępowanie dotyczące pracowników ochrony prowadzone było o czyn z art. 231. kk. Poza tym jeśli pracownik ochrony weźmie łapówkę w zamian za odstąpienie od czynności służbowych (np. wypuszczenie osoby ujętej, która powinna zostać przekazana Policji), wówczas musi odpowiadać jak funkcjonariusz publiczny, bo w UoOOiM przepisu o sprzedajności nie ma, a łapówek brać mimo to nie wolno i jak najbardziej zastosowanie ma tutaj rozdział XXIX kk. Podobnie z nauczycielem, który dopuści się korupcji.
Tak więc mimo, że kk określa katalog osób podlegających szczególnej odpowiedzialności karnej w związku z wykonywanym zawodem, to odpowiedzialność takowa może spoczywać także na osobach spoza tego katalogu jeśli dopuszczą się czynu zarezerwowanego dla funkcjonariuszy publicznych.
 
Podsumowując - pojęcie „funkcjonariusz publiczny” odnosi się wyłącznie do zagadnień karnoprawnych i nie jest w żaden sposób związane ze szczególnymi uprawnieniami, czy też szczególna pozycją w społeczeństwie, jak to niektórzy twierdzą.
 
O szczegółach ochrony prawnej i odpowiedzialności karnej funkcjonariuszy publicznych napiszę innym razem.

Udostepnij post na:

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież

Komentarze   

0 #52 prim 2017-09-19 22:48
Tutaj coś o różnicy między pracownikiem a funkcjonariuszem: http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=25185F1C
Cytować | Zgłoś administratorowi
0 #51 piotr 2017-03-19 19:18
Rozróżnijmy tutaj przysługującą ochronę prawną jak dla f.p. dla konkretnej grupy osób w konkretnej sytuacji a bycie f. publicznym bo temat się zamydla.
Cytować | Zgłoś administratorowi
0 #50 piotr 2017-03-19 18:48
sam fakt bycia policjantem na emeryturze nie daje uprawnień
Cytować | Zgłoś administratorowi
+1 #49 Piotr 2017-03-19 00:39
Mam pytanie. Czy emerytowany policjant posiada statusfunkcjonariusza publicznego
Cytować | Zgłoś administratorowi
+1 #48 Tomasz.Pienkowski 2016-08-14 02:33
Cytuję prim:
Na pewno nie do ochrony bezpieczeństwa publicznego.

No cóż. Może i nie (choć nie wyjaśniłeś/aś, dlaczego). Ale dlaczego w takim razie obiekty ważne dla bezpieczeństwa publicznego podlegają obowiązkowej ochronie przez SUFO (czyli WSO lub właśnie wspomniane firmy OCHRONY)? Skoro firmy ochrony nie są od ochrony bezpieczeństwa publicznego, to dlaczego obowiązkowo mają chronić obiekty dla niego waże (art. 5. UoOOiM)?
Cytować | Zgłoś administratorowi
0 #47 prim 2016-08-13 21:30
Na pewno nie do ochrony bezpieczeństwa publicznego.
Cytować | Zgłoś administratorowi
0 #46 Tomasz.Pienkowski 2016-08-13 21:14
Cytuję prim:
Takie wnioski, że pracownik ochrony nie jest funkcjonariuszem organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego. Nie sądzę, żeby firma ochrony była takim organem, natomiast np. Policja już tak.

Do czego więc Twoim zdaniem powołana jest firma OCHRONY?
Cytować | Zgłoś administratorowi
+1 #45 prim 2016-08-13 20:33
Takie wnioski, że pracownik ochrony nie jest funkcjonariuszem organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego. Nie sądzę, żeby firma ochrony była takim organem, natomiast np. Policja już tak.
Cytować | Zgłoś administratorowi
0 #44 Tomasz.Pienkowski 2016-08-11 16:23
Cytuję prim:
Polecam: http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/bezpieczenstwo-publiczne;3876790.html

Skoro polecasz, to rozumiem, że przeczytałeś/aś. No więc, jakieś wnioski?
Cytować | Zgłoś administratorowi
0 #43 Tomasz.Pienkowski 2016-08-11 16:22
Cytuję prim:

Czyli np. pracownik ochrony sklepu może być uznany za f-sza publicznego? Ale bzdury...

No i jak można z czymś takim dyskutować? Łatwiej byłoby dyskutować na argumenty. Do tego natomiast nie potrafię się odnieść. Nie widzę zresztą celu.
Cytować | Zgłoś administratorowi
-1 #42 prim 2016-08-11 15:48
Polecam: http://encyklopedia.pwn.pl/haslo/bezpieczenstwo-publiczne;3876790.html
Cytować | Zgłoś administratorowi
-1 #41 prim 2016-08-11 15:42
Cytuję Tomasz.Pienkowski:
W każdym przypadku, kiedy zadaniem ochrony jest chociażby egzekwowanie regulaminu obiektu, obszaru chronionego, czy też czynności mające na celu zabezpieczenie ppoż, a także interwencje w przypadku zakłócenia porządku, jest to ochrona bezpieczeństwa publicznego. I zwykle do tych czynności powołana jest właśnie ochrona. Taki stan rzeczy występuje chyba w każdym przypadku ochrony obiektu użyteczności publicznej (bank, poczta, sklep, dworzec kolejowy, port lotniczy itp). Wówczas zadaniem pracownika ochrony jest ochrona bezpieczeństwa publicznego. Nie ma to zastosowania w przypadku, kiedy zadaniem pracownika ochrony jest wyłącznie ochrona mienia (konwój, magazyn broni, obiekt niedostępny dla osób postronnych itp), czyli niewielka część branży ochrony.


Czyli np. pracownik ochrony sklepu może być uznany za f-sza publicznego? Ale bzdury...
Cytować | Zgłoś administratorowi
0 #40 Tomasz.Pienkowski 2016-08-11 15:25
W artykule zacytowany jest art. 115 § 13 kk. I tam należy doszukiwać się przepisu definiującego pojęcie funkcjonariusza publicznego. Napisałem w artykule, co to oznacza, ale samą interpretację przepisów pozostawiam czytelnikom. A życie zweryfikuje, czy jest ona prawidłowa. Czego nikomu nie życzę.
Cytować | Zgłoś administratorowi
0 #39 Tomasz.Pienkowski 2016-08-11 15:24
W każdym przypadku, kiedy zadaniem ochrony jest chociażby egzekwowanie regulaminu obiektu, obszaru chronionego, czy też czynności mające na celu zabezpieczenie ppoż, a także interwencje w przypadku zakłócenia porządku, jest to ochrona bezpieczeństwa publicznego. I zwykle do tych czynności powołana jest właśnie ochrona. Taki stan rzeczy występuje chyba w każdym przypadku ochrony obiektu użyteczności publicznej (bank, poczta, sklep, dworzec kolejowy, port lotniczy itp). Wówczas zadaniem pracownika ochrony jest ochrona bezpieczeństwa publicznego. Nie ma to zastosowania w przypadku, kiedy zadaniem pracownika ochrony jest wyłącznie ochrona mienia (konwój, magazyn broni, obiekt niedostępny dla osób postronnych itp), czyli niewielka część branży ochrony.
Cytować | Zgłoś administratorowi
-1 #38 prim 2016-08-11 15:05
Cytuję Paweł Bilko:
1. POF nie jest funkcjonariuszem publicznym, Le przepisy dają POF niemal zawsze ochronę przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych.


Właśnie - pracownik ochrony nie jest funkcjonariuszem publicznym, a ma tylko ochronę prawną, którą Kodeks karny przewiduje dla f-szy publicznych. To duża różnica. Pracownik ochrony nie może więc odpowiadać za nadużycie funkcji - art. 231 kk, ponieważ nie jest f-szem publicznym.
Cytować | Zgłoś administratorowi
-1 #37 prim 2016-08-11 14:58
Cytuję Tomasz.Pienkowski:
Cytuję prim:
A jaki przepis stanowi, że pracownik ochrony jest f-szem publicznym?

Przeczytaj artykuł, dowiesz się.


Nie znalazłem takiego przepisu w artykule - bo takowego nie ma. I nie ma chyba pracowników ochrony "powołanych do ochrony bezpieczeństwa publicznego". Kto to może być? Przykłady?
Cytować | Zgłoś administratorowi
0 #36 Tomasz.Pienkowski 2016-08-11 11:55
Cytuję prim:
Poza tym - czy istnieją w ogóle pracownicy ochrony odpowiedzialni za bezpieczeństwo PUBLICZNE?

Dokładniej powołani do ochrony bezpieczeństwa publicznego. Dla ścisłości. Ale tak. Istnieją. Dziwią mnie natomiast wątpliwości co do tego.
Cytować | Zgłoś administratorowi
0 #35 Tomasz.Pienkowski 2016-08-11 11:53
Cytuję prim:
A jaki przepis stanowi, że pracownik ochrony jest f-szem publicznym?

Przeczytaj artykuł, dowiesz się.
Cytować | Zgłoś administratorowi
0 #34 Paweł Bilko 2016-08-10 19:03
1. POF nie jest funkcjonariuszem publicznym, Le przepisy dają POF niemal zawsze ochronę przewidzianą dla funkcjonariuszy publicznych.
2. Jak ocenisz pracowników ochrony ochraniających n.p. obiekty infrastruktury krytycznej?
Cytować | Zgłoś administratorowi
-1 #33 prim 2016-08-10 16:41
Poza tym - czy istnieją w ogóle pracownicy ochrony odpowiedzialni za bezpieczeństwo PUBLICZNE?
Cytować | Zgłoś administratorowi

Zobacz wszystko od:

Tomasz Pieńkowski

Więcej artykułów tego autora

Nowe wpisy

Otrzymasz informację o każdym nowym artykule który ukaże się na blogu.

Ostatnie komentarze

  • wmimm 23.10.2017 23:07
    Pracować? ??? . Nie da się żyć !!!!. 6000 zł netto to jest minimum ,które każdy, powtarzam każdy KPOF ...

    Czytaj więcej...

     
  • zbój 23.10.2017 19:36
    tyle co na waciki

    Czytaj więcej...

     
  • Daro 23.10.2017 18:09
    Ja też odejdę bo za 1800 się nie da pracować:'(

    Czytaj więcej...

     
  • irys 19.10.2017 10:34
    :-| :-* :oops: :D :lol: :-) ;-) 8) :-| :-* :oops: :sad: :cry: :o :-? :-x :eek: :zzz :P :roll: :sigh:

    Czytaj więcej...

     
  • Rafał 19.10.2017 10:09
    Zapraszamy na kursy. Działamy w całej Polsce. www.agentochrony.com

    Czytaj więcej...